Gijsbert van Pinxteren

Gijs1Woordwolk: Gijsbert

Op zoek naar mijzelf

Het is nog geen twaalf uur in de middag een het zweet loopt met dunne straaltjes over mijn rug. De thermometer wees om elf uur al achtendertig graden aan, in de schaduw notabene. We zijn even het dorp in geweest om bij de Lao-kids Foundation t-shirts en speeltjes te brengen. Deze stichting zet zich in voor de allerarmste kinderen in Laos en voorziet ze van schoolboeken en kleding. Als ‘verwende’  Westerlingen vonden we dat we iets voor de allerarmsten in dit land moesten doen, al weten we dat het een druppel op de bekende gloeiende plaat is. Vandaar onze ochtendwandeling naar Luang Prabang.

Na anderhalve week Thailand zijn we gisteren aangekomen in Luang Prabang in Laos. Luang Prabang ligt op de splitsing van de Mekong en de Khan rivier. Het stadje ademt en sfeer uit van de jaren zestig. Alleen de bordjes ‘free WiFi’ bij de restaurants en de moderne ‘four wheeldrives’ brengen je terug in de huidige tijd. In het stadje staan veel oude gebouwen uit de tijd van de Franse kolonisaties en de diverse bakkerijen met croissants en baguettes maken de Franse invloeden van destijds nog eens extra duidelijk. Maar naast al deze Franse historie ademt het stadje een heerlijke, bijna on-Aziatische ongedwongenheid uit en is het er super relaxed. Zet dit plaatje in een prachtige natuur en je hebt een geweldige omgeving om een paar dagen te onthaasten, of in mijn geval een moment voor jezelf te pakken, terug te blikken, te reflecteren en antwoorden op sommige levensvraagstukken te krijgen.

Gisteravond was zo’n moment. Vanaf het hotel loopt er een houten trap naar de oever van de rivier en vanaf deze plek had ik een prachtig uitzicht over de rivier. De beboste oevers met een afwisseling van riet, bamboe en palmbomen en de ondergaande zon maakte het plaatje compleet. Het enige geluid dat ik hoorde waren de krekels en in de verte de boot van een visser. Het gaf mij een gevoel van nietigheid maar bovenal een gevoel van respect voor het leven en dankbaarheid voor wat het leven mij tot nu toe heeft geboden. Het nummer ‘Overcome’ en de plotselinge hand van Anja op mijn rug deed mij breken en een overvloed aan emoties kwamen in mij los. Gek genoeg was het een fijn gevoel en gaf het me energie om mijzelf weer op de rit krijgen. Samen hebben we genoten van de ondergaande zon en het prachtige uitzicht over de oevers van de Than rivier.  Een paar nummers van Claudia de Brei maakten dit speciale en intense moment compleet.

De zoektocht

Dit speciale moment brengt me terug naar de zoektocht naar mezelf. Maar moet iemand van bijna vijftig (nog) opzoek naar zichzelf vraag ik me af? En hoe ben ik in hemelsnaam in de zoektocht naar mezelf beland? De afgelopen dagen heb ik deze vragen regelmatig de revue laten passeren en jawel, het kan geen kwaad dat ik op zoek ga mezelf. Ik merk dat ik het laatste jaar behoefte heb gekregen aan een aantal antwoorden, maar ook dat ik tegelijkertijd in een soort psychisch en fysiek wak terecht ben gekomen. Het “wak” is totaal nieuw voor mij en ook gelijk een angstige beleving. Nog nooit heb ik zoiets meegemaakt. Zelfs de periode na het overlijden van mijn ouders heb ik anders beleefd. Los van het feit dat dit natuurlijk een zeer verdrietige en emotionele periode was, kon ik mezelf herpakken en doorgaan met mijn leven. Maar de aanloop naar de regionalisatie van de brandweerorganisatie in 2013 gooide mijn leven overhoop. Emotioneel, fysiek, het werd een kleine puinhoop.

 

Tijdens deze openhartige zoektocht neem ik u mee naar mijn jeugd, de regionalisatie, mijn onzekerheden en mijn persoonlijke wak. Het heeft zeker geen wetenschappelijke lading en het is 100% mijn eigen vertaling en beleving van de opgetreden situatie. Wellicht vraagt u zich af “waarom deze persoonlijke zaken met Jan en Alleman op het Internet delen?”. Een terechte vraag en ook ik heb dit afgevraagd. Het antwoord is eigenlijk net zo simpel als de vraag. Iedereen die op dit moment bij een veiligheidsregio werkt heeft te maken met bezuinigingen en reorganisaties en het regionalisatie traject was de trigger waardoor ik met mezelf in de knoei kwam. Beschouw deze uitwerking van mijn zoektocht als een appèl naar ons allemaal om in dit soort trajecten goed op elkaar te letten en probeer eens ‘achter’ de persoon in het uniform te komen. Geloof me; “Hoe gaat het me je?”  doet soms wonderen.

De aanleiding

Begin 2013 stond in het teken van de reorganisatie van de regionale brandweer. Ik wist dat ik “mijn” toko, “mijn” korps zou kwijtraken, maar in de aanloop naar het plaatsingsproces  had ik de hoop dat ik een plaatsje zou krijgen als bureauhoofd van team Advies of –een nog stiekemere hoop- als bureauhoofd op de afdeling OZ. Maar het liep allemaal anders….. Ik herinner me het telefoontje van mijn leidinggevende nog als de dag van gisteren. Hij vertelde mij dat ik bureauhoofd bij team Toezicht en BrandveiligLeven was geworden. Ik weet nog dat ik sociaal wenselijk en gelaten reageerde. Het was een kort gesprek en achteraf denk ik dat mijn leidinggevende mijn gevoel ook wel aanvoelde. Daarna heb ik Anja op haar werk gebeld en verteld wat “het” was geworden. Anja voelde door de telefoon mijn teleurstelling, voelde met me mee en wenste me sterkte. Na het telefoontje ben ik naar de boulevard gelopen en heb een tijdje over de Westerschelde staan turen. Het gevoel dat ik toen had voelde als teleurgesteld, boos, onmacht, maar tegelijkertijd had ik zoiets van ” ok, dat is het dan”. Niet veel later besefte ik dat het aanvaarden van deze uitkomst een stuk lastiger zou zijn.

 

De dagen in de richting van 1 juni verliepen soms tegenstrijdig; op het ene moment was het nog keihard werken aan iets wat na 1 juli niet meer van mij was en in de uitrukhal waren bouwvakkers druk bezig met de nieuwe kantoren voor mijn bureau Toezicht en Brandveilig Leven. Op de oefenavonden werd het vaak laat en was het met een klein ploegje mijmeren over ‘die goed oude tijd’. Ook was er dan sprake van een soort gelatenheid onder de ploeg, en maakte men zich zorgen hoe het nu verder moest.

 

1 Juni, D-day. Langzaam druppelen de nieuwe teamleden binnen. In de week vooraf had ik met alle teamleden een gesprek gehad en de indeling van de werkplekken besproken. Wat mij tijdens de gesprekken opviel was de grote positiviteit van deze mensen. Natuurlijk vonden ze het niet leuk om hun vertrouwde stekkie te moeten verlaten, maar stuk voor stuk wilde men er de schouders onder zetten en bouwen aan de nieuwe afdeling. Na deze gesprekken had ik wel een beetje een schuldgevoel over mijn innerlijke houding over de reorganisatie en gaf mezelf de spreekwoordelijke ‘schop onder de kont’.

We gaan voortvarend aan de slag, maar ik merk aan mezelf dat het allemaal meer energie kost en het enthousiasme van vroeger lijkt verdwenen. En zo voltrekken de maanden zich, tot mijn evenknie van team West met een cursus ‘Talentmanagement’ op de proppen komt. Marco heeft deze cursus ook gedaan en is razend enthousiast. Het enthousiasme van Marco weet mij over te halen en 2 weken later zit ik met Els een intake voor de cursus te doen. Wat mij van de intake is bijgebleven is dat de aanpak niet alledaags is en je continu uitgedaagd wordt om uit je comfortzone te treden. Ik kan wel een zetje gebruiken, dus we gaan aan de slag.

De cursus is in januari gestart en inderdaad de aanpak is anders dan de gemiddelde cursus. De start is met een soort fitheid test, onderlinge interviews en we bespreken het relaas van de cursus. Er zijn een aantal oud cursisten aanwezig en zij bevestigen de toch wat bijzondere aanpak van de cursus. De meeste cursisten zijn rond de dertig en barsten van de ambitie en in mijn ogen soms wilde ideeën. We hobbelen door de cursus en tijdens de 3e bijeenkomst krijg ik een persoonlijke wandeling met Els ‘aangeboden’. Onze wandeling ging inderdaad over mij en het was Els opgevallen dat ik ‘graag’ in de schaduw sta. Na een quasi onnozele ‘ehhh’  van mij kant wist Els mij te vertellen dat ik eens meer op de voorgrond moet gaan treden en voor mezelf moet opkomen. Natuurlijk roep je dan niet op een euforische wijze ‘ natuurlijk Els, je hebt gelijk en ik ga gelijk aan de slag’, maar het stemt je wel tot denken.

 

Die middag had ik in de groep ook een discussie over leiderschap en mijn eeuwige onzekerheid over mijn leiderschapskwaliteiten. De groep is van mening dat ik de dingen goed doe, maar klaarblijkelijk sta ik niet open voor dit signaal. Ik was behoorlijk onder de indruk van deze bijeenkomst en heb hierover met diverse mensen gesproken.  Het had in ieder geval het een en ander in mij losgemaakt.

Parallel aan de cursus Talentmanagement loopt er een intern traject over leiderschap en de ontwikkeling van leiderschapskwaliteiten bij de brandweer. Naast een aantal groepssessie met de leidinggevenden van Expertise en Advies heb ik ook één op één sessies met Jana. In onze eerste sessie hebben we het onder andere gehad over mijn eeuwig durend intern conflict of ik de dingen goed doe, of ik een goede leidinggevende ben etc. etc.. We hebben ook gesproken over mijn rol als 2e man en in de schaduw staan. Jana heeft mij een aantal opdrachten meegegeven en ik heb haar beloofd dat ik tijdens mijn vakantie hier aandacht aan zou besteden.

Mijn zoektocht is gestart met een uittreksel van het boek Leiderschapsverkenningen van Jaap Boonstra. In dit boek beschrijft Jaap een aantal –volgens hem- noodzakelijk leiderschapskwaliteiten. Zo af en toe wordt de lezer een actieve houding verwacht en stelt hij een aantal vragen. Een van die vragen was ” welke leidinggevende is in jouw werkzame leven een voorbeeld (geweest) ?”. Met de kennis van nu heb ik toch echt even over deze vraag moeten nadenken. Wat me opviel was dat het makkelijker is om minder goede leidinggevenden te benoemen dan goede. Ook had ik de tip gekregen om het boekje ‘ De Tao van de wijsheid’ eens goed te bestuderen. De combinatie van de westerse kijk op leiderschap en een bundel korte verhalen uit de Chinese Oudheid gaven mij een soort magische klik en er viel er een berusting over me. ‘F*ck’ dacht ik, als ik nu eens goed in de spiegel kijk zie ik veel van deze waarden in mijzelf terug, waarom dan die onzekerheid met dat leiderschapsgedoe?

Dit brengt mij terug bij het gesprek met Jana over dit onderwerp. Zij stelde mij de vraag; ” van hoeveel mensen moet jij een bevestigend antwoord krijgen voordat je dingen accepteert”? Deze vraag integreerde mij want tijdens de cursus stelden mijn medecursisten ook deze vraag. Reden temeer om het gevoel van onzekerheid nog verder te onderzoeken.

Na veel nadenken en graafwerk kom ik uit in het begin van mijn pubertijd.

Een tijd waarin de hormonen gaan opspelen en aandacht van meisjes bijna een primaire levensbehoefte wordt en ouders als bemoeizuchtige en lastige mensen worden ervaren. Een lastige periode, maar als in 1980 mijn oudste zus bij een auto-ongeval om het leven komt, gaat mijn puberwereld helemaal op zijn kop.

Voor mijn ouders was dit -geheel begrijpelijk- een onverwerkbare situatie en moesten ze alle zeilen bij zetten om elkaar niet (letterlijk) te verliezen. Mijn ouders vonden op een gegeven niet meer de steun bij elkaar om de dood van hun kind te verwerken en dat gaf de nodige spanningen. Als 13 jarige moest ik dan vaak een soort van intermediair tussen mijn ouders spelen. Een rol die eigenlijk niet bij een opgroeiend kind van die leeftijd hoort. Deze rol heb ik (helaas) nog een aantal jaren moeten vervullen.

Als deze situatie al niet lastig genoeg was, werd ik in die periode ook nog eens overvallen door een aangezichtsverlamming. In een periode waar het uiterlijk een belangrijke rol speelt, maakt een half verlamd gezicht je niet populair op het schoolplein. Om toch nog een beetje in de smaakt te vallen moest ik een plan B ontwikkelen en deze beweging lag meer op vlak van teasen en pleasen. Van een plaatsje op de voorste rij op het podium was nu geen sprake meer. De onzekerheid in mij was geboren.

En dan zit je 35 jaar later op een houten trapje over de rivier te turen en probeer je deze zaken een plaatsje in je leven te geven. Lastig? Nee. Verhelderd? Ja! Is hiermee het probleem van de onzekerheid opgelost en ga ik mijzelf nu dagelijks in de frontlinie opstellen? Wees allen gerust, zo’ n radicale ommezwaai zie ik als het verkopen van mijn authentieke ik en ik zal mezelf daar bijzonder ongemakkelijk bij voelen. Belangrijker is dat ik de achtergrond van een aantal persoonlijke eigenschappen heb blootgelegd en inzichtelijk heb gemaakt.

Het persoonlijke wak

Zit ik nog steeds met mijn persoonlijk wak. Zoals ik schreef, ik ga fluitend naar mijn werk, heb een geweldig team maar onderhuids heb ik het toch niet naar mijn zin. Hoe ziet mijn wak er uit en welke zaken drijven er (onderhuids) in mijn wak? Het wak is inmiddels zo’n anderhalf jaar oud, dus het moet traceerbaar zijn om te zien wat het wak veroorzaakt heeft. Om hier antwoord op te krijgen heb ik de film van de laatste anderhalf jaar opnieuw bekeken en mijn gevoelens hierbij geanalyseerd. Welke gevoelens borrelden er tijdens de ‘film’ bij me op?

Boosheid & teleurstelling

Zoals liefde en haat dicht bij elkaar liggen, liggen boosheid en teleurstelling ook in elkaars verlengde. De boosheid en teleurstelling ligt met name in het plaatsingsproces. Diverse malen is geroepen dat het plaatsingsproces een transparant en eerlijk proces is geweest. Ik heb in deze periode goed om me heen gekeken, goed geluisterd en met mensen gepraat en ik kan niet anders concluderen dat het hele proces een stuk minder transparant en eerlijk is gevoerd dan men heeft betiteld. Het woord koehandel borrelt bij me op als hier weer aan terug denk. Maakt dit mij boos? Jawel, en het is een prachtige voedingsbron voor mijn persoonlijk wak.

Niet alle boosheid en teleurstelling heeft betrekking op de regionalisatie en de reorganisatie maar ook de fusie met onze buurgemeente. In deze periode was ik ook interim hoofd OPV en ik had sterke interesse om een switch naar dit domein te maken. Ik wist dat door de aanstaande fusie deze functie intern niet meer ingevuld zou worden, maar de fusie tussen de 2 korpsen zou wellicht een mogelijkheid bieden. Het liep allemaal anders, tijdens de verdeling van de functies bleek al snel dat er niemand interesse had in Preventie en ik de enige was met kennis van dit vakgebied. Ik heb toen gekozen voor het belang van de organisatie en mijzelf (weer) in de schaduw gezet. Ik neem dit verder niemand kwalijk, want ik heb dit mezelf aangedaan, maar ik heb gemerkt dat ik hier lange tijd een slecht gevoel aan over heb gehouden.

Kernwaarden

Met enige regelmaat stel ik mijzelf de vraag ‘ wat is mijn toekomst bij de brandweer en vind ik deze brandweer nog wel leuk’? Soms bekruipt me het gevoel om het leidinggeven achter me te laten, een paar loonschalen in te leveren en te verhuizen naar de afdeling Vakbekwaam. Gevoelsmatig lijkt dit een goede oplossing, maar een stemmetje in mijn achterhoofd weerhoudt me deze stap te nemen. Ik worstel met dit vraagstuk en ben altijd jaloers geweest op mensen die hun droom achterna zijn gegaan. Maar waarom lukt dat bij dan niet?

Om een antwoord op dit vraagstuk te krijgen moest ik in uit een lijst met begrippen en waarden tot mijn kernwaarde uitkomen. Uiteindelijk kwam ik op ‘geld’ uit. Het gekke is dat ik me hier even voor schaamde en ik ben zelfs opnieuw begonnen om mijn intrinsieke gedachten een andere sociaal gewenste richting op te duwen. Halverwege ben ik hiermee gestopt omdat ik vond dat ik mezelf voor de gek aan het houden was. Misschien had ik wel gehoopt dat ik op kernwaarden als onafhankelijkheid en avontuur was uitgekomen, maar klaarblijkelijk zitten deze kernwaarden niet in de echte uiteinden van mijn DNA.

De beleving met mijn werk heeft dus een directe relatie met de materiele aspecten van het leven. Natuurlijk kan ik hier gevoelsmatig een praktische verklaring aan geven, want iedere maand moeten de hypotheek het gas en elektra betaald worden. Als ik naar de diepere context van deze kernwaarde kijk, is er voor mij wel een verklaring. Reizen en leuke dingen doen zijn 2 kernwaarden binnen onze relatie, maar wel 2 kernwaarden die geld kosten. Jaren geleden hebben wij samen deze keuze gemaakt en tot op de dag van vandaag ligt hierin onze gezamenlijke passie. Simpel vertaald moet mijn (ons) werk voldoende geld opleveren om aan deze kernwaarden te kunnen blijven voldoen. Zou het anders kunnen? Ja, natuurlijk, maar op dit moment willen wij -vrijwillig- geen afstand van deze levenswijze doen.

Daarnaast heb ik als kind meegemaakt dat er thuis de eindjes aan elkaar geknoopt moesten worden en mijn ouders alle zeilen bij moesten zetten om het iedere maand weer financieel rond te krijgen. Alleen al vanuit dit oogpunt heb ik altijd diep respect voor mijn ouders gehad. Ik denk dat dit ook een reden is dat geld een belangrijke betekenis voor mij heeft en het een vorm van onafhankelijkheid en veiligheid geeft.

En zo komen we weer terug bij de trap in Luang Prabang. Door het volgen van de cursus Talent manager en het leiderschapstraject bij de VRZHZ ben ik buiten mijn comfortzone getreden, heb ik nagedacht over mijzelf, waar ligt mijn kracht en waar liggen mijn valkuilen? Nog veel belangrijker voor mijzelf is de feitelijke zoektocht die hieraan ten grondslag ligt. Of te wel; ‘ hoe heeft het allemaal zo kunnen gebeuren’ ? Mijn ontdekkingsreis heeft zeker niet het keurmerk van een psychologisch wetenschappelijke reis en een 1e jaars student psychologie zal er -zonder te hoeven mikken-  gaten in schieten, maar het heeft mij enorm geholpen om uit het wak te kunnen klauteren.

Wat heeft deze zoektocht naar mezelf opgeleverd?

Ik heb ervaren dat ook ik getroffen kon worden door conflicten met je werkomgeving en conflicten met mezelf en dat het verrekte lastig is om een uitweg in zo’n conflict te vinden. Je voelt de energie uit je lichaam stromen, maar je kunt de kraan niet vinden om de uitstroom te stoppen.

De zoektocht heeft me gedwongen stil te staan bij mezelf, mijn zwakheden, mijn sterkten, mijn omgeving, mijn verleden, mijn gevoelens, mijn identiteit, mijn ware ik, mijn verlangens, maar vooral het feit dat ik gelukkig wil zijn.

Nog belangrijker is het feit te beseffen dat op dit moment alle brandweerorganisaties bezig zijn te reorganiseren of aan de vooravond staan van de (zoveelste) reorganisatie. Vanuit mijn eigen ervaring weet ik dat dit soort processen veel met de mensen in de organisatie doet. Het maakt mensen onzeker, angstig en het treft soms de mensen in het hart van hun kernwaarden.  Daarom doe ik een appèl aan ons allemaal om het gesprek met elkaar aan te gaan. Respecteer de gevoelens van collega’s en durf de vraag te stellen; ‘ Hoe gaat het met je?”. Het heeft mij geholpen.

Ondanks mijn bedenkingen over een aantal onderdelen van Talentmanager ben ik blij dat ik hier aan deelgenomen heb. Els gaf je handvatten om over bepaalde drempels te stappen en soms een nieuwe wereld te ontdekken. Soms was het inderdaad een nieuwe wereld, maar soms was het een bevestiging van datgene ik eigenlijk al wist. Maar bovenal heb ik genoten van de gesprekken met mijn medecursisten en hun kijk op de wereld. Bedankt voor deze mooie en bijzondere momenten!

Gijsbert van Pinxteren

gijs3

PS      Door een aantal verschuivingen in de organisatie is die functie van bureauhoofd van team Advies er toch van gekomen. Een kwestie van geduld, geluk of toeval? U mag het zeggen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *